Het fenomeen van Raynaud is een aan artritis gerelateerde aandoening die optreedt wanneer bloedvaten samentrekken. De verminderde bloedstroom kan pijn en ongemak in het getroffen gebied veroorzaken, evenals verkleuring van de huid.
Raynaud’s kunnen optreden als primaire of secundaire aandoening. Als primaire aandoening is het niet geassocieerd met een andere ziekte en wordt het vaak de ziekte van Raynaud genoemd.
Als de symptomen van Raynaud samenhangen met een andere gezondheidstoestand, wordt dit het fenomeen van Raynaud genoemd. Primaire Raynaud’s komt vaker voor dan secundaire Raynaud’s en is meestal minder ernstig.
Oorzaken
De oorzaak van het fenomeen van Raynaud is niet volledig begrepen. Het is bekend dat de vernauwing van bloedvaten in getroffen gebieden (bekend als vasospasmen) kan worden veroorzaakt door blootstelling aan koude en overmatige stress, waardoor de bloedstroom tijdelijk wordt beperkt. Sommige onderzoekers onderzoeken ook of genetica gerelateerd is aan het fenomeen van Raynaud.
Aandoeningen en factoren die het fenomeen secundair Raynaud veroorzaken zijn:
- Sclerodermie
- Lupus
- Reumatoïde artritis
- Sjogren-syndroom
- Gemengde bindweefselziekte
- Dermatomyositis
- Polymyositis
- Repetitieve stress
- Roken
- Bepaalde medicijnen
- Hypothyreoïdie
Symptomen
Het vasospasme dat optreedt tijdens een Raynaud aanval duurt meestal 15 minuten, maar kan variëren van slechts één minuut tot enkele uren.
Pijn, zwelling, tintelingen, kloppend gevoel, gevoelloosheid en verkleuring kunnen zich allemaal voordoen in het getroffen gebied. Vingers en tenen zijn de meest voorkomende plaats van het fenomeen van Raynaud. Bij de ziekte van Raynaud (primair) worden beide handen en beide voeten vaak aangetast. Naast vingers en tenen kan Raynaud de oren, neus, lippen, knieën en tepels beïnvloeden.
Diagnose
Een lichamelijk onderzoek door uw arts zal op zoek gaan naar lichamelijke symptomen die verband houden met het fenomeen van Raynaud, zoals blauwheid of bleekheid van huid en huidzweren. Bloedonderzoek, inclusief erytrocytenbezinkingssnelheid (sedrate) en antinucleaire antilichaamtest (ANA), worden routinematig geordend om andere aan artritis gerelateerde aandoeningen uit te sluiten. Twee tests die specifiek worden gebruikt om het fenomeen van Raynaud te helpen diagnosticeren zijn:
- Nagelvouwen capillaroscopie
- Koudstimulatietest
Behandeling
Behandeling van het fenomeen van Raynaud is gericht op preventie – het voorkomen van toekomstige aanvallen van Raynaud en het voorkomen van blijvende weefselbeschadiging. De behandeling kan bestaan uit:
- warmhouden en beschermen tegen blootstelling aan kou.
- Stressmanagement
- Ontspanningstechnieken
- Stoppen met roken, als u roker bent
- Oefening om de bloedsomloop te vergroten
- Chirurgie, maar zelden nodig
Medicijnen die worden gebruikt om de symptomen van Raynaud te behandelen, zijn onder meer calciumantagonisten, catecholaminetceptors, vasodilatoren en relaxers voor gladde spieren.
Prevalentie van het fenomeen van Raynaud
Het Nationaal Instituut voor artritis en musculoskeletale en huidaandoeningen schat dat 5 tot 10 procent van de bevolking van de Verenigde Staten wordt beïnvloed door het fenomeen van Raynaud.
- Vijfenzeventig procent van de primaire gevallen van Raynaud zijn vrouwen van 15 tot 40 jaar oud.
- 85 tot 95 procent van de mensen met sclerodermie of MCTD hebben ook het fenomeen van Raynaud.
- Een derde van de lupuspatiënten heeft de symptomen van Raynaud.
Nuttige plaatsen
- Warmhouden is de sleutel tot het beheersen van het fenomeen van Raynaud, zelfs als dat betekent dat je handschoenen moet dragen als je in huis bent.
- Warm water over besmette koude gebieden bieden, kan verlichting bieden.
- Resterende rust is essentieel.
- Raynaud’s kunnen op elke leeftijd beginnen.